Co jest ważne w życiu? w zależności od wieku

Cztery dni temu (tutaj) badaliśmy jak zmieniały się wartości ważne w życiu, bazując na danych z Diagnozy Społecznej. Można jednak przypuszczać że to co jest ważne w życiu zależy od wielu czynników, ale z pewnością równiez od wieku.

Więc powtórzyliśmy analizę gradacyjną w czterech grupach wiekowych. najpierw zbadaliśmy kwartyle roku urodzenia i dało nam to cztery mniej więcej równoliczne grupy respondentów, urodzonych w latach: 1910 – 1952, 1952-1971, 1971-1987, 1987-2011.

Grupa wiekowa 1910-1952.

 

W grupie 1951-1971.

W grupie 1971-1987

W grupie 1987 – 2011

 

Z powyższych wykresów wynikają przynajmniej dwie rzeczy:

– najsilniej zmienia się system wartości ludzi w wieku 30-40 lat. Odległość krzywej od przekątnej jest największa. Analiza gradacyjna dowiodła swojej wartości w wyraźny sposób podsumowując wielkość zmian. Dla respondentów w wieku 30-40 liczą się i to coraz bardziej dzieci i udane małżeństwo.

– zmieniają się też rzeczy uznawane za ważne. W grupie osób najmłodszych wysokie miejsce zajmują pieniądze i praca, a starszych grupach i pieniądze i płacę wyprzedzają udane małżeństwo i dzieci.

 

Co jest ważne w pracy?

Dwa  dni temu pokazywaliśmy przykład analizy gradacyjnej w badaniu co jest ważne w życiu. Dziś zobaczymy co dla ankietowanych jest ważne w pracy. W latach 2007 i 2011 zadano respondentom pytanie o to co jest ważne w pracy. Podobnie jak w przypadku wartości ważnej w życiu, można było wybrać maksymalnie trzy cechy dorej pracy (z listy: Brak napięć i stresów, Duza samodzielnosc, Możliwość rozwoju osobistego, Praca zgodna z umiejetnosciami, Możliwość szybkiego awansowania, Stabilnosc zatrudnienia, Dogodne godziny pracy, Możliwość wykonywania pracy w domu, Dlugi urlop, Zajecie powazane przez ludzi, Odpowiednia płaca, Inne czynniki).

Używając tych samych technik co ostatnio, sprawdzimy czy oczekiwania w stosunku do pracy sie zmienily.

 

Po prawej stronie przedstawiono dla każdej cechy dotyczącej pracy informacje jaka frakcja osób uznała tę cechę za ważną. Po lewej stronie mamy wynik jednowymiarowej analizy gradacyjnej.

Zauważmy na początek że odległość tej krzywej od przekątnej, jest dużo większa niz w przypadku pytan o to co ważne w życiu. Wydaje sie to zgodne z intuicja ze pogląd dotyczący wartości waznych w zyciu zmienia sie wolniej niz dotyczacy wartosci waznych w pracy.

Największe zmiany dotyczyły wzrostu liczby osob uwazajacych ze wazna jest stabilnosc zatrudnienia (z 11.8% do 19% a więc zmiana o ponad 60%), duża samodzielnośc w pracy, brak napiec i stresow. Mniej osób za najważniejsze wymienia odpowiednia place czy prace zgodna z umiejętnościami. Mam nadzieje ze jest to zwiazane z tym ze podstawowe potrzeby zwiazane z wystarczająca placa i zatrudnieniem w odpowiednim miejscu zostaly zaspokojone i teraz osoby mogą sie skupic na wyzszych potrzebach. Moze to tez byc związane z rosnacym wiekiem respondentów, sa o 4 lata starsi moga juz cenic inne rzeczy.

Warto zrobic taka analize w podziale na grupy wiekowe, moze wiec wrocimy do tego tematu nastepnym razem.

 

Co jest w życiu ważne?

Ostatnio moi magistranci na mini-seminarium prezentowali jednowymiarową analizę gradacyjną. Służyć może ona między innymi do porównania czy pomiędzy dwoma wektorami obserwacji zmieniła się struktura odpowiedzi. Wygląda to na ciekawą metodę, więc warto ją zaimplementować w R i zobaczyć jak dziala.

Kilka dni temu pisaliśmy o zbiorze Diagnoza Społeczna (http://smarterpoland.pl/index.php/2011/10/diagnoza-spoleczna-2011/), już dołączony do repozytorium. Wykorzystamy go na potrzeby badania analizy gradacyjnej.

W latach 2005 i 2009 w Diagnozie Społecznej ankieterzy pytali respondentów o wskazanie wartości ważnych w ich życiu (zmienne cp2.1-cp2.14 i ep2.1-ep2.14) . Badany mógł wybrać maksymalnie trzy odpowiedzi ze zbioru 14 możliwych (PIENIADZE, DZIECI, UDANE MALZENSTWO, PRACA, PRZYJACIELE, OPATRZNOSC, BOG, POGODA DUCHA, OPTYMIZM, UCZCIWOŚĆ, ŻYCZLIWOŚĆ I SZACUNEK OTOCZENIA, WOLNOSC, SWOBODA, ZDROWIE, WYKSZTALCENIE, SILNY CHARAKTER, INNE). Wykorzystamy analizę gradacyjną by sprawdzić czy zmieniła się struktura wartości w badanej grupie respondentów w przeciągu czterech lat.

Zaczniemy od analizy dwóch czternastoelementowych wektorów. Każdy wektor określi jaka frakcja osób uznała daną wartość za ważną w ich życiu. Porównamy oba wektory, by sprawdzić które wartości zyskały, a które straciły na znaczeniu pomiędzy rokiem 2009 a 2005.

 

 

Kod generujący powyższy rysunek znajduje się poniżej. Po lewej prezentowane są wyniki analizy gradacyjnej, po prawej zwykły wykres rozrzutu. Oba wykresy prezentują te same dane.

Zacznijmy od prawego wykresu. Frakcje osób uznających daną wartośc za ważną unormowano tak, by po zsumowaniu wszystkich wartości otrzymać 1. Osobno dla roku 2005 osobno dla 2009. Każdy punkt opisuje jedną wartość. Współrzędne punktu odpowiadają unormowanej frakcji osób uznających tą wartość za ważną w roku 2005 i 2009. Dorysowano przekątną, dzięki temu punkty pod przekątną odpowiadają wartościom których znaczenie spadło do roku 2009, punkty nad odpowiadają wartosciom których znaczenie wzrosło.

Po lewej stronie przedstawiono te frakcje w sposób skumulowany. Kolejność odpowiada procentowej zmianie ważności w stosunku do roku 2009. Na początku wykresu, przy punkcie 0,0 znajdują się wartości, które zyskały na znaczeniu. Pod koniec wartości, ktore stracily na znaczeniu. Długość kroku odpowiada frakcji osob uznających daną wartość za ważną. Odległość wyrysowanej łamanej od przekątnej obrazuje jak bardzo zmieniła się struktura wartości. W tym przypadku łamana jest blisko przekątnej, więc ludzie nie zmienili istotnie swojego systemu wartości. Dzieci i zdrowie zyskały na ważności. Pieniądze i praca straciły, choć w obu przypadkach nie są to duże zmiany.

 

Diagnoza Społeczna 2011

Diagnoza społeczna to badanie prowadzone przez radę monitoringu społecznego od roku 2000. Więcej informacji o tym badaniu można znaleźć na stronie http://diagnoza.com/. Jest to badanie panelowe, dane zbierane są co 2-3 lata. Niedawno pojawiły się dane  z edycji 2011. Badane jest bardzo wiele parametrów, można naprawdę prześledzić co ciekawego działo się w Polsce przez ostatnie 11 lat. Te dane nadają się świetnie na ćwiczenia ze statystycznej analizy danych dla studentów i nie tylko. Tydzień temu Paweł Teisseyre z IPIPANu używał tego zbioru danych do demonstrowania regularyzowanej wersji regresji logistycznej w R na WZUR 4.0.

Dane są publicznie dostępne. Niestety na stronie projektu dane są w postaci plików programu SPSS. Na potrzeby tego bloga zostały przekonwertowane do formatu programu R.

Katalog z danymi znajduje się tutaj.

Dane podzielone są na dwa zbiory, z opisem gospodarstw domowych i opisem osób o wieku ponad 16 lat zamieszkujących w tych gospodarstwach.

Dane o gospodarstwach można ściągnąć w postaci pliku RData, pliku w formacie csv oraz pliku z opisami kolumn, w zbiorze danych jest 20655 wierszy i 1820 kolumn.

Dane o osobach  można ściągnąć w postaci pliku RData, pliku w formacie csv oraz pliku z opisami kolumn, w zbiorze danych jest 65373 wierszy i 2427 kolumn.

Skrypt wczytujący dane dostępny jest tutaj.

Na stronach projektu znaleźć można obszerne raporty które na kilkuset stronach prezentują tysiące wniosków i dziesiątki rysunków. Postaram się w najbliższej przyszłości umieścić kilka celowanych wizualizacji tak by na jednym rysunku upakować całą historię. Jeżeli studenci coś ciekawego na tym zbiorze danych zrobią to też dodam do bloga.

 

Cytowanie:   Rada Monitoringu Społecznego (2011). Diagnoza społeczna: zintegrowana baza danych. www.diagnoza.com 20-X-2011;

 

Zmiany zamożności Polaków na kolorowo

Trzy dni temu pisaliśmy o tym jak zmienia się zamożność gospodarstw badanych w ramach Diagnozy Społecznej (ponad 20 tys gospodarstw).
Generalny wniosek jest taki, że coraz więcej gospodarstw domowych poprawiło swój standard przez ostatnie 6 lat (porównywaliśmy wyniki z lat 2005 i 2011). Zobaczmy jak ta sytuacja wygląda w rożnych województwach.
Na poniższych wykresach wykonamy analizę gradacyjną, kolorami zaznaczając wyniki różnych województw.


Aby było czytelniej wybraliśmy pięć województw, dla których wyniki były ciekawe. Są to województwa Zachodni-pomorskie, Mazowieckie, Dolnośląskie, Lubuskie i Świętokrzyskie. Etykiety zamiast przy punktach zostały umieszczone w prawej dolnej legendzie. Jak czytać te wykresy? Ponieważ odpowiedzi są w skali uporządkowanej możemy interpretować bezpośrednio położenie k-tego punktu,  anie tylko ścieżkę do niego prowadzącą (jak na poprzednich przykładach).
Etykieta 5 oznacza, że wystarcza tylko na najtańsze jedzenie, ubranie, opłaty, kredyt. Ponieważ na wykresie współrzędne punktów to skumulowane częstości dla danego i niższych poziomów, więc współrzędne punktów z etykietą 5 oznaczają frakcję osób, którym starcza tylko na najtańsze jedzenie, kredyt, ubrania lub i na to nie. W województwie zachodnio-pomorskim w roku 2005 takich osób było około 40% (współrzędna OX brązowej 5), ale w roku 2011 było już takich osób niewiele ponad 20%. Praktycznie w każdym z narysowanych województw współrzędna OY dla cyfry 7 to 80%, co oznacza, że w roku 2011 80% gospodarstw w tych województwach deklarowało, że muszą żyć oszczędnie, bardzo oszczędnie a czasem i to nie wystarcza. W roku 2005 procent takich deklaracji był wyższy w każdym z województw, najwięcej spadł w Świętokrzyskim z około 90%.

Im dalej punkt od przekątnej tym większa zmiana do tego poziomu. Przykładowo różowa 6 ilustruje, że w województwie Lubuskim osób które żyją bardzo oszczędnie a i to czasem nie starcza było ponad 60% w roku 2005 a w 6 lat później było ich już tylko około 40%.

Mniejsze zmiany dotknęły województw Mazowieckiego i Dolnośląskiego.

Na zakończenie wykres dla wszystkich województw, dosyć gęsty, 16 krzywych zachodzi na sobie co utrudnia odcyfrowywanie wyników. W każdym województwie krzywa jest w większości pod przekątną co znaczy, że jest raczej lepiej niż przed 6 laty.

 

Zbiór danych opisujący jakość uczelni wyższych w Polsce

Kilka dni temu rzeczpospolita umieściła bardzo ciekawy ranking uczelni wyższych w Polsce. Oryginalny zbiór danych znajduje się tutaj. Dużo pracy włożono by zebrać te 3330 liczb które przedstawiono w tym rankingu, szkoda tylko, że jedyne co z nimi zrobiono to konstrukcja rankingu który z założenia nie ma sensu. Jak można w porządku liniowym ułożyć Uniwersytet i Wyższą szkołę Pożarnictwa albo Akademię Medyczną?

Nie można.

Nie można też (o ile się nie jest chory na autyzm) objąć umysłem wszystkich 3330 liczb. Można za to wykorzystać ten zbiór danych do wizualizacji, redukcji wymiarowości, i analizy składowych głównych. Zapowiada się więc świetna zabawa, znaleźć regułę tworzenia rankingu by uczelnia na której się studiuje/pracuje była pierwsza.

Link do katalogu z danymi znajduje się tutaj. Skrypt R wczytujący dane bezpośrednio z internetu znajduje się tutaj. Dane w formacie CSV znajdują się tutaj.

Ile Polacy zyskali/stracili

Prowadzilem kiedys zajecia poświęcone wizualizacji danych i na potrzeby tych zajęć tropiłem wykresy które, trudno poprawnie odczytać (z woli lub niewiedzy autora).

Tak więc gdy dzisiaj na stronie Wyborczej znalazłem poniższy wykres poczułem nieopanowaną chęć wrzucenia go tutaj  dla potomnych.

W artykule http://wyborcza.biz/biznes/1,101716,10310225,POPiS_owe_obiecanki_cacanki___tyle_obiecali__to_zrobili.html znajduje się wielce ciekawy wykres

Zatytułowany ile miesięcznie zyskali/stracili Polacy. Wydać wyraźniej, że najbogatsi najbardziej za PO, wiadomo żę w złotych i że miesięcznie tylko nie nie jest jasne czy zyskali czy stracili.

Ale może to tylko kwestia smaku, przepraszam, znaku.

 

 

 

Ceny metra kwadratowego we Wrocławiu

Kilka dni temu dodałem do repozytorium zbiór danych dotyczących cen ofertowych mieszkań z serwisu oferty.net (patrz: http://smarterpoland.pl/?p=60). Teraz przyszedł czas na przyjrzenie się bliżej tym danym.

Ponieważ większość z przeprowadzonych analiz uwzględniała zrożnicowanie pomiędzy dzielnicami to, aby nie zamazywać wyników efektami 40 różnych dzielnic, pokażę kilka analiz wykonanych wyłącznie dla Wrocławia. Administracyjnie Wrocław ma 5 dzielnic, w danych jest jeszcze szósty poziom ‘inne’ oznaczający brak lub niejednoznaczne przypisanie dzielnicy do oferty sprzedaży mieszkania. Oczywiście wszystkie analizy są generyczne i można je powtórzyć dla innych miast.

Przyjrzę się bliżej efektom wpływającym na cenę metra kwadratowego we Wrocławiu. Mieszkania podzilimy na cztery grupy, tzw. kawalerki (jeden pokój powierzchnia 20-35 m2), dla młodego małżeństwa (dwa pokoje 40-55 m2) i dla rodziny z dziećmi (3-4 pokoje 60-80 m2), inne, wybór całkowicie arbitralny. Zobaczmy jak rozkładają się ceny metra kwadratowego dla różnej wielkości mieszkań w różnych dzielnicach. Aby pracować z bardziej jednorodną grupą bierzemy na razie pod uwagę tylko rok 2011. Szerokość pudełka odpowiada liczbie ofert z danej dzielnicy. Interpretacja tak jak wykresu pudełkowego (boxplot). Zaskoczenia nie ma, im wieksze mieszkanie tym m2 tańszy, ceny w centrum sa wyższe niż poza, Śródmieście i Krzyki jako popularniejsze dzielnice sa tez droższe niż Psie Pole czy Fabryczna (każda z tych dzielnic jest bardzo duża, więc uśrednianie cen po całej dzielnicy to bardzo duże uproszczenie). Kod programu R użyty do wygenerowania tego rysunku znajduje się tutaj [http://tofesi.mimuw.edu.pl/~cogito/smarterpoland/mieszkaniaKWW2011/Wroclaw/rysunki.r]

 

 

Prosty model regresji liniowej pokazuje że na cene m2 wpływa istotnie kilka zmiennych, w tym: dzielnica, powierzchnia, data złożenia oferty. Przyjrzymy się każdej z tych zmiennych, zaczniemy od powierzchni. Najprostszą charakterystyką do przedstawienia będzie średnia cena m2, później przyjrzymy się innym charakterystykom. Zobaczmy jak średnia cena m2 rozkłada się dla mieszkań o różnej powierzchni w rozbiciu na dzielnice. Kod programu R użyty do wygenerowania tego rysunku znajduje się tutaj [http://tofesi.mimuw.edu.pl/~cogito/smarterpoland/mieszkaniaKWW2011/Wroclaw/rysunki.r]


Ograniczyliśmy się do przedziały powierzchni 20-100 m2, mieszkań spoza tego przedziału jest dosyć mało, więc wyniki byłyby mało wiarygodne. Obrazki mówią same za siebie, zatem darujemy sobie interpretacje powyższego wykresu. Kolejnym efektem, który będzie nas interesował, to zmiana ceny mieszkania w czasie. Skoro cena metra kwadratowego zależy od powierzchni to do kolejnej analizy zostały one skorygowane, tzn. zastąpione ceną metra kwadratowego odpowiadającą powierzchni 50m2.


Gorąca dyskusja na różnych forach nt. czy mieszkania drożeją czy tanieją wydaje się być łatwa do rozstrzygnięcia na podstawie powyższego wykresu. Ceny spokojnie i powoli sobie spadały w większości dzielnic do marca tego roku, gdy zaczeły spadać szybciej. Troche to zaskakujące, można jednak sprawdzić że podobny efekt utrzymuje się też w innych miastach. Optymiści (niepoprawni) mogą stwierdzić, że w Śródmieściu ceny rosły. Powyższy wykres dla Warszawy byłby ciekawszy, ponieważ mamy ceny z ostatnich pięciu lat, więc ciekawszy horyzont czasowy. Oczywiście powyższy trend dotyczy mieszkań z naszego zbioru danych, niekoniecznie jest on reprezentatywny, zatem i powyższe wyniki należy czytac krytycznie (jak wszystko). Zobaczmy jeszcze, ile ogłoszeń mamy z różnych okresów czasu.


Czy to nasze źródło danych jest coraz popularniejsze, czy też coraz więcej mieszkań się sprzedaje, trudno te dwa efekty rozwikłać.

Powyżej oglądaliśmy średnią cenę metra kwadratowego. Jasne jest, że rozkład cen jest silnie skośny, zdarzają się pojedyńcze bardzo drogie mieszkania i te pojedyncze obserwacje odstające wpływają silnie na średnią, więc wypadałoby porównać średnią z medianą albo inną bardzej odporną charakterystyką. Wykorzystamy regresję kwantylową i krzywe sklejane kubiczne, aby zamodelować zmienę mediany ceny metra kwadratowego w czasie. Wyniki poniżej, linia ciągła to wspomniana mediana, linia kropkowana odpowiada średniej.


Zgodnie z oczekiwaniami mediany sa poniżej średnich, trendy dla obu charakterystyk sa podobne. Kod programu R użyty do wygenerowania tego rysunku znajduje się tutaj [http://tofesi.mimuw.edu.pl/~cogito/smarterpoland/mieszkaniaKWW2011/Wroclaw/rysunki.r]

Podsumowując, modelowanie cen mieszkań to ciekawy temat, za jakiś czas zajmiemy się cenami w Warszawie i Krakowie.

Wykresy i kody programu R wykorzystane w tym wpisue znajdują się w katalogu http://tofesi.mimuw.edu.pl/~cogito/smarterpoland/mieszkaniaKWW2011/Wroclaw/.