Wykresy Unplugged – pomysł na prezent pod choinkę

Wizualizacja danych to jedna z tych przyjemnych i pożytecznych czynności, która pozwala nam lepiej zrozumieć otaczający nas świat.

Ale nikt nie rodzi się z umiejętnością odczytywania czy tworzenia wykresów. Tę umiejętność trzeba w sobie wyćwiczyć.

Można oczywiście czytać o wizualizacji (np. w Esejach o wizualizacji danych) lub oglądać wykresy (np. na FlowingData), ale jeszcze lepiej byłoby poznawać wykresy w sposób czynny – tworząc je.

Nowa pozycja o wizualizacji danych

Wykresy Unplugged to książka (28 stron A4, pełny kolor) omawiająca osiem najpopularniejszych typów wykresów. Czterech poświęconych wizualizacji rozkładu (wykres kołowy, łodyga – liście, histogram, pudełko-wąsy) oraz czterech poświęconych relacjom (zmiany, kropkowy, kartogram, mozaika).

Każdy wykres ma swoją rozkładówkę. Na lewej stronie opisywane są ciekawostki, sposób budowy oraz przykład dla danego wykresu, a po prawej stronie są przykładowe dane oraz miejsce na narysowanie własnego wykresu.

Tak! Narysowanie!

W tej książce są ćwiczenia do wykonania z użyciem ołówka (i czasem kredek, ewentualnie kolorowych długopisów).

Do wykresów przygotowane są również ćwiczenia i pytania, pozwalające nam na weryfikacje co łatwiej wyciągnąć z tabelki z liczbami a co z wykresu.

Obok wykresów, w tej książce znajdują się przykładowe rozwiązania i dodatkowe rozkładówki omawiające wybrane zagadnienia teoretyczne (dobór kształtów, kolorów historia wizualizacji).

Zazwyczaj zajęcia z wizualizacji danych oparte są o jakieś programy graficzne, tak by szybko można było coś wyklikać. Ale obecne komputerowe narzędzia są bardzo ograniczające. Dużo energii wchodzi w opanowanie narzędzia zamiast w myślenie o danych. Stąd zrodził się pomysł na zbudowanie książki, uzupełnionej o ćwiczenia, które będzie można wykonać bez komputera. Oto i ona – Wykresy Unplugged.

Jak ją zdobyć?

Książkę można kupić bezpośrednio na stronie Wydawnictw Uniwersytetu Warszawskiego, wkrótce dostępna będzie też w Empiku, Merlinie i sklepiku w Centrum Nauki Kopernik.

Książka kierowana jest dla osób ciekawych świata od 10 do 110 lat.

Książka powstała dzięki współpracy z Ewą Baranowską (entuzjastka D3 i grafiki interaktywnej), Piotrem Sobczykiem (autor między innymi Szychta w danych) oraz studiem graficznym storyvisio.

Seria Beta i Bit

Wykresy Unplugged to część serii Beta i Bit – projektu popularyzującego matematykę, informatykę i wnioskowanie oparte o dane. Na wniosek wydziału MiNI PW, za prace nad tym projektem, otrzymałem Medal Komisji Edukacji Narodowej (!!!).
To się nawet dobrze złożyło, ponieważ z końcem roku do sklepów trafiają dwie pozycje z tej serii, Wykresy Unplugged i W pogoni za nieskończonością.
O tej drugiej napiszę na dniach.

Koderek i BetaBit


W tym roku miałem ponad 20 referatów na 4 kontynentach. Ale największym przeżyciem był dzisiejszy.
Na wydziale MiNI PW opowiadałem o odkrywaniu świata przez wizualizację danych (Da Vinci, Nightingale, Snow i te klimaty) dwóm klasom 8-latków ze Szkoły Podstawowej nr 1.
Około 40 pełnych energii dzieciaków w sali 107 – gdzie mieści się do 250 studentów – super zabawa. Jest to fragment projektu Beta Bit – edukacji w obszarze Data Literacy (matematyka + informatyka) dla małych i dużych.

Kolejne warsztaty z tej serii już w sobotę 21 listopada na Koderku – arcyciekawej konferencji dla dzieci, młodzieży, nauczycieli i dorosłych.
Koderek to multum ciekawych referatów i warsztatów.
W tym roku jest też coś ekstra – labirynt z zagadkami logicznymi.
Pełny program jest tutaj.
Wciąż można się zapisywać.

Matematyka i wizualizacja danych, czyli plany wydawnicze na koniec 2018

Na końcówkę roku szykujemy dwie bardzo ciekawe pozycje. Póki co zapowiedzi. Napiszę gdy już ukażą się w sprzedaży lub przedsprzedaży.


Pierwsza z nich to ,,W pogoni za Nieskończonością”. To 32 stronicowy komiks o przygodach Bety i Bita.

Tym razem rodzeństwo zmierzy się z Nieskończonością. A że to nie mały problem, więc i publikowany zeszyt jest początkiem (oby) dłuższej serii.

Patrząc na okładkę część z Was pewnie widzi kreskę znanego biologia i popularyzatora przyrody Tomasza Samojlika (autor między innymi książek o Żubrze Pompiku). Drugim rysownikiem jest Sebastian Szpakowski. Treścią matematyczną współopiekował się Łukasz Maciejewski.

Nie dajcie się zwieść. To nie jest komiks dla dzieci! Poruszamy w nim poważne tematy. Zresztą, już niedługo zobaczycie sami.


Druga zapowiedź dotyczy zeszytu ćwiczeń ,,Wykresy unplugged”.

Tym razem 28 osiem stron informacji o wykresach oraz miejsca na samodzielne praktykowanie sztuki wizualizacji danych.

Zeszyt wyposażony jest w 8 kompletów danych i ćwiczeń do samodzielnego wyrysowania. Wyrysowania ołówkiem i kredkami, nie ma co ograniczać się do możliwości nawet najlepszego programu graficznego. Jedynym ograniczeniem niech będzie wyobraźnia!

Obok ćwiczeń jest też kilka wkładek tematycznych o technikach wizualizacji. I w tym wypadku nie dajcie się zwieść kredkom. To zeszyt ćwiczeń dla każdej kreatywnej osoby, nawet zabieganego dyrektora działu Data Science.

Stroną graficzną opiekowała się Magda Małczyńska-Umeda i zespół StoryVisio (autorka między innymi Infostory), merytoryczną opiekowałem się razem z Ewą Baranowską, przy wsparciu Piotra Sobczyka z Szychta w danych.


Czekając na te pozycje można zawsze sięgnąć do pozycji już obecnych na rynku. Np. do Zbioru Esejów o sztuce prezentowania danych. Do zamówienia ze strony Wydawnictw Uniwersytetu Warszawskiego.

BetaBit: Tato, kiedy ty mi to wreszcie wytłumaczysz….

Konigsberg_riverCzasem, gdy rozmawiam o edukacji matematycznej dla dzieci, temat schodzi na zagadnienia typu: w jakie słodkie opakowanie ubrać tę gorzką pigułkę wiedzy, aby dziecko chciało ją połknąć. Że to niby tyle różnych cukierków dookoła, tu gra, tam facebook, trzeba z takimi gigantami rywalizować o uwagę dziecka.

Ale czy tak faktycznie jest? Mój syn mnie kiedyś zabił pytaniem ,,Tato, kiedy ty mi wreszcie wytłumaczysz co to jest DNA”? Zacząłem się zastanawiać, jak wyglądałaby interakcja pomiędzy uczniem a nauczycielem, gdyby uczeń robił co tylko może by wyciągnąć od nauczyciela wiedzę, a nauczyciel co tylko może by żadnej wiedzy nie przekazać. Do jakich pytań posunąłby się uczeń aby wyrwać nauczycielowi skrawki tajemnicy?

Skracając te przemyślenia i przechodząc do pointy.
Napisałem krótkie opowiadanko o takim chłopcu co bardzo chciał wiedzieć jak rozwiązać zagadkę z mostami w Królewcu.
Znajdziecie je tutaj.

Archipelag Matematyki


Wydział MiNI PW prowadzi MiNI Akademię Matematyki, czyli spotkania i konkursy dla uczniów szkół ponad gimnazjalnych i nauczycieli. W poprzedni piątek miało miejsce uroczyste zakończenie roku na MiNI Akademii Matematyki, podczas którego pokazano kilka bardzo ciekawych filmików wyprodukowanych w ramach projektu Archipelag Matematyki.

Filmiki są pełne matematycznego (i nie tylko) humoru, który o rozpuku rozbawił moje dzieci a uśmiech wywołał nawet u mnie. Poniżej podpinam trzy filmiki dostępne na youtube. Kolejne mają pojawić się wkrótce na tym kanale (dostępne są od jakiegoś czasu, ale ja się o nich dowiedziałem dopiero w piątek na Akademii). Smaczku tym filmikom dodaje fakt, że marynarzy grają zawodowi matematycy z wydziału MiNI.

Archipelag Matematyki Odcinek 01: „Hotel Hilberta”

Archipelag Matematyki Odcinek 02: „Kartograf van der Graaf”

Archipelag Matematyki Odcinek 04: „Syreni śpiew”

1024 bity (i Bety)

c20

Miesiąc temu pisałem o akcji prowadzenia warsztatów ,,Jak zważyć psa linijką”.
Dzięki grantowi mPotęga planowaliśmy dotrzeć z warsztatami statystycznymi do 5 klas z różnych szkół.
Zainteresowanie okazało się jednak znacznie większe!
Do dziś udało się dotrzeć z warsztatami do ponad 30 nauczycieli i ponad 1000 (słownie: tysiąca!) dzieciaków.

Statystyka i programowanie w podstawówce? Za moich czasów tego nie było!

Czytaj dalej 1024 bity (i Bety)

MIMUW vs SuperFarmer

screen-shot-2017-01-04-at-23-02-08
W 1997 roku DeepBlue (IBM) wygrał z mistrzem szachowym Garri Kasparowem.
W 2011 roku Watson (IBM) wygrał w Jeopardy! z dwoma mistrzami Bradem Rutterem i Kenem Jenningsem.
W 2016 roku AlphaGo (Google) wygrał w go z jednym z najlepszych graczy Lee Sedolem.
A w tym semestrze, pod przykrywką zajęć z programowania w R i wizualizacji danych, studenci z MIM UW walczą z grą SuperFarmer. Szukamy strategii wygrywającej (w jakimś sensie).

SuperFarmer to gra wydana przez Granna na bazie gry Hodowla Zwierzątek, którą opracował matematyk, Karol Borsuk, profesor Uniwersytetu Warszawskiego. Zasady są dosyć proste, przez co można grać nawet z małymi dziećmi. Gra jest bardzo dynamiczna i przyjemna nawet dla wytrawnych / starszych graczy.

Póki co, najlepsza znaleziona przez studentów strategia ma medianowy czas gry 34 kroki (tj. w grze jednoosobowej dla najlepszej strategii, połowa gier kończy się zwycięstwem przed 34 krokiem).

rozkladliczbyruchow

Czytaj dalej MIMUW vs SuperFarmer

Przewodnik po pakiecie R – wydanie 4.0

TL;DR – od wczoraj w wybranych księgarniach stacjonarnych, niedługo w internetowych.

przewodnik4okladka

W wydaniu IV zmian jest bardzo dużo. Opiszę je niedługo szczegółowiej, ale w skrócie:

* Na bazie doświadczeń z kursu PogromcyDanych (udział wzięło ponad 2000 osób, więc było co analizować), pierwsze dwa rozdziały zostały bardzo bardzo uproszczone. Powinny być w zasięgu dla licealisty, studenta czy osób bez doświadczenia w programowaniu. Na przykładach pokazuję jak wczytać dane, zrobić proste wykresy, używać dplyr i shiny.

* Trzeci rozdział ,,Niezbędnik programisty”, wprowadza zagadnienia, które mogą zainteresować nawet zaawansowanych programistów. Zaczynamy od funkcji, pętli, później omawiamy bazy danych, jest podrozdział o Shiny, podrozdział o tym jak budować pakiety, obowiązkowo o Git/GitHub i oczywiście o profilowaniu i debugowaniu kodu.

* Czwarty rozdział ,,Niezbędnik statystyka” zmienił się najmniej w stosunku do poprzedniego wydania. Usunąłem funkcje których już nie ma i poprawiłem jakieś drobiazgi.

* Piąty rozdział ,,Graficzna prezentacja danych” został bardzo rozbudowany. Pakietom lattice i ggplot2 poświęciłem sporo miejsca, zasługują na nie. Jest też o interaktywnej grafice (rCharts) i też o klasycznej grafice.

Materiały z książki, zbiory danych, są dostępne w pakiecie Przewodnik.

Zmian było dużo więcej, niż początkowo planowałem, ale warto było je wprowadzić. Czwarte wydanie Przewodnika kończy maraton wydawniczy, który miał miejsce w tym roku. Kolejne wydania Przewodnika mają daty 2008, 2011, 2014, 2017.

Muffinki pod choinkę (2.0)!

6014_2
Pierwszy nakład Muffinek rozszedł się błyskawicznie i od ponad tygodnia nie było ich w księgarniach, ale dzięki sprawnej pracy drukarni uzupełniliśmy nakład.

Jak długo żyją Muffinki od wczoraj (ponownie) u dystrybutora, a od dzisiaj w księgarniach. Czas realizacji jest taki, że jeszcze powinny dojść pod choinkę, więc gdyby ktoś był zainteresowany to zachęcam.

Opowiadanie ,,JAK SZYBKO UROSNĘ?” zostało w grudniu opublikowane w Małej Delcie i Delcie. Do pobrania jako html i pdf. Swoją drogą, więcej miałem z tego frajdy niż z publikacji w JSS, Delta rulez!

How to weigh a dog with a ruler? (looking for translators)


We are working on a series of comic books that introduce statistical thinking and could be used as activity booklets in primary schools. Stories are built around adventures of siblings: Beta (skilled mathematician) and Bit (data hacker).

What is the connection between these comic books and R? All plots are created with ggplot2.

The first story (How to weigh a dog with a ruler?) is translated to English, Polish and Czech. If you would like to help us to translate this story to your native language, just write to me (przemyslaw.biecek at gmail) or create an issue on GitHub. It’s just 8 pages long, translations are available on Creative Commons BY-ND licence.

Click images below to get the comic book:
In English
bb_en

In Polish
bb_pl

In Czech
bb_cz

The main point of the first story is to find the relation between Height and Weight of different animals and then assess the weight of dinosaur T-Rex based only on the length of its skeleton. A method called Regression by Eye.

bb_rel